Werk maken van vrije tijd

Onze Inzichten vanuit vitaliteitsonderzoeken in verblijfsrecreatie

Zoals u wellicht heeft kunnen lezen in het artikel van mijn collega Martine draait het in veel van onze bedrijfsonderzoeken om vitaliteit. Vitaliteit in de zin van: zijn we klaar voor de kansen, ontwikkelingen en uitdagingen die op ons af komen? Met die vraag onderzoeken we op dit moment hoe vitaal de logiessector is in Fryslân. En bekijken we of de sector wel klaar is voor wat er in de toekomst komen gaat.

ZKA Leisure Consultants heeft in de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar de verblijfsrecreatieve sector in regio’s en provincies. De sector levert enorm veel op aan bestedingen en is voor veel regio’s een sector die een impuls geeft aan leefbaarheid, voorzieningen en werkgelegenheid. Daarom gaan we hier graag mee aan de slag. We doen en deden dit door vitaliteitsonderzoeken uit te voeren. 

In het kort: we brengen de 4 drijvende krachten van een vitaal logiesbedrijf in beeld: 

  • Mate waarin ondernemer in staat is in te spelen op veranderende markt(eisen). We onderzoeken de marketingmix.
  • Mate waarin ondernemer in staat is zijn bezit productief te maken. We onderzoeken de financiële bedrijfsprestaties en het bedrijfsconcept.
  • Mate waarin de financier vertrouwen heeft in het bedrijf. Voor deze kracht onderzoeken we ook diverse financiële prestatiecriteria (investeringen, operationele winst, omzetontwikkeling).
  • Mate waarin de overheid vertrouwen heeft in het bedrijf. Hiervoor onderzoeken we de ruimtelijke randvoorwaarden en kwaliteiten die het bedrijf heeft.

Deze krachten geven aan of een bedrijf vitaal is en toekomstbestendig. Op totaalniveau krijgt een regio zo inzicht in de productiviteit van de bedrijven, op welke markten ze zich richten, wat de samenstelling van het totale aanbod is, welke capaciteit er is en wat de kwaliteit hiervan is. Met als eindconclusie: past het huidige aanbod bij de gewenste richting voor de toekomst?

Dit heeft ons veel data opgeleverd, zie figuur 1. En met die data komen natuurlijk ook de inzichten. In dit artikel delen we graag vier belangrijke inzichten vanuit de onderzoeken.

 

Figuur 1 Vitaliteit bedrijven Nederland (Drenthe, Noord-Brabant, Limburg, Zeeland en Noord-Holland Noord)

1.40% van de bedrijven functioneert succesvol; met name grote bedrijven.
We stelden dit vast door de vitaliteit van bedrijven te wegen naar de omvang van de bedrijven. 40% van het verblijfsaanbod in Nederland (onderzochte regio’s: Drenthe, Noord-Brabant, Limburg, Zeelanden Noord-Holland Noord) functioneert goed: er is voldoende kwaliteit en perspectief. Maar het gaat hierbij om maar liefst 67% van de capaciteit in de sector. Vooral de grote bedrijven functioneren dus succesvol. Dit zorgt voor een goede stevige basis in de sector. Het succes zit hem vaak in de schaalgrootte van het bedrijf en daarmee vaak de mogelijkheden om te blijven investeren in de benodigde kwaliteitsslag. De bedrijven liggen toeristisch vaak ‘spot on’. En ze kennen goed strategisch ondernemerschap.

2. Een derde van de bedrijven functioneert onder de maat; kleinere bedrijven komen sneller in het nauw.
Een derde van de bedrijven functioneert onder de maat. Wat opvalt is dat het veelal kleinere bedrijven zijn; het is 17% van de capaciteit. Zij komen sneller in het nauw doordat ze onvoldoende (financiële) mogelijkheden hebben om in te spelen op de wensen van de markt. Ze liggen toeristisch gezien vaak op zwakkere locaties. Maar het zijn vaak ook bedrijven die te weinig ondernemerschap kennen. Ze worden niet gedreven door bedrijfsmatige ontwikkelambities. Omdat het vaak kleinere bedrijven zijn lukt het vaak ook onvoldoende om goed te investeren. In tijden van crisis geven ze sneller toe aan het toestaan van permanente bewoning. Dit in tegenstelling tot de succesvolle bedrijven die een crisis kunnen doorstaan en kunnen vasthouden aan hun toeristische ambities.

3. Maatwerk is vereist: elke provincie heeft zijn eigen issues.
Door de oogharen kijkend lijkt het vitaliteitsbeeld per provincie ongeveer gelijk (zie figuur 2). Het perspectief en de kwaliteit van de sector verschillen gemiddeld genomen niet veel van elkaar. Maar de verschillen per provincie zijn erg groot. De onderzoeken laten zien dat de problematieken per deelgebied heel anders zijn. Bedrijven in het rode kwadrant kunnen in de ene provincie getypeerd worden door slecht functionerende bedrijven die helemaal afgegleden zijn en geen contact meer hebben met de markt, en in de andere provincie door tweedewoningparken die behoorlijk goed functioneren en er netjes uitzien. Allebei toeristisch gezien niet vitaal, maar ze kennen een andere problematiek en hebben dus een andere aanpak nodig. Maar ook bedrijven in het vitale groene kwadrant verschillen qua succesfactor: het ene bedrijf floreert mede dankzij een fantastische locatie waar nog meer toeristische en dagrecreatieve bedrijven gevestigd zijn waardoor een sterk cluster ontstaat. Het andere bedrijf is, ondanks een minder sterke locatie, een cluster op zichzelf en succesvol omdat het alles in huis heeft: kwalitatief sterk verblijf en ook zeer goede dagrecreatieve voorzieningen. Elke keer is het nodig om de achterliggende factoren in beeld te krijgen zodat een op maat gemaakte oplossing gegeven kan worden.


Figuur 2 De vijf provincies in het vitaliteitsmodel van ZKA

4. Vitaliteitsonderzoek brengt structurele verandering teweeg: alle provincies gaan langjarige trajecten in om de sector te verbeteren.
Overal waar vitaliteitsonderzoek is uitgevoerd, komt verandering op gang. Het onderzoek bevestigt vaak de onderbuikgevoelens en zorgt ervoor dat niemand meer kan wegkijken. Daarom gaat iedereen gericht aan de slag met een aanpak op maat. Zo is in Zeeland de Kustvisie opgesteld met ontwikkelingsruimte voor ondernemers die een kwaliteitsslag willen maken. Zijn er in Noord-Brabant en Limburg diverse vervolgtrajecten gestart en worden parkspecifieke aanpakken gemaakt. In Drenthe is 13 miljoen euro beschikbaar gesteld om de sector een verdere stimulans te geven. Noord-Holland Noord maakt budgetten vrij om de sector nog meer te laten floreren. Bij deze vervolgtrajecten zijn wij nauw betrokken en begeleiden wij overheden en ondernemers in het opstellen van een concreet plan van aanpak.

Wilt u meer weten over onze vitaliteitsonderzoeken of een goed vervolg hierop? Neem dan contact op met Jikke van Haeften op 06-1532 2011.

Onze specialist(en)

Jikke van Haeften-De Jonge

Duidt de achterliggende drijfveren van vrijetijdsgedrag

Tel. : 06 1532 2011
Email : j.vanhaeften@zka.nl

Willem Kraanen

Ervaren adviseur met oog voor ondernemersbelangen én bestuurlijke verhoudingen

Tel. : 06 8683 9144
Email : w.kraanen@zka.nl

Merlijn Pietersma

Leisure strateeg

Tel. : 06 8190 9921
Email : m.pietersma@zka.nl